Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararlarına Yaklaşım Biçimine Dair

“Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru yolunun açılmasıyla, Mahkemenin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) içtihatlarından yararlanma sureti konusunda dikkat çekilmek gereken hususlar vardır. Unutulmamalıdır ki, AİHM, yargısal görev yapan siyasal bir organdır. Birçok davada, davalı devletin tayin etmiş olduğu yargıcın, devleti lehine muhalefet şerhi düşmüş olmasını gözden ırak tutmamak gerekir. İkincisi, AİHM’nin görevi, “ikincil” niteliktedir ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesiyle teminat altına alınan hakların korunması ve hayata geçirilmesi öncelikle taraf devletlerin sorumluluğu altındadır. Üçüncüsü, Sözleşme, asgarî standartların belirlenmesinde göz önünde bulundurulacak bir metindir; Sözleşme metni ve özellikle AİHM içtihatları kesinlikle ulaşılmaya çalışılan nihai hedefler gibi algılanmamalıdır. Dördüncüsü, AİHM’nin özellikle inanç hürriyeti ve eğitim hakkı ile ilgili isabetli olmayan kararları hatırlanmalıdır. Beşincisi, AİHM’nin görevinin ikincil nitelikte olmasıyla da ilgili olarak, taraf devletlere tanınan takdir alanı gözden uzak tutulmamalıdır.

Yukarıda belirtilen nedenlerle ve diğer nedenlerle, Anayasa Mahkemesi üyelerini ve raportör hâkimlerini bekleyen, özellikle iş yoğunluğu da dikkate alındığında, Avrupa Mahkemesi kararlarının tercümesinin çok ötesine geçememe tehlikesine işaret etmekte yarar vardır. Pek tabii, hâkimlerimiz diğer birçok sorunun üstesinden geldikleri gibi, haklar ve hürriyetler konusunda, Avrupa Mahkemesinin takipçisi olmanın ilerisinde, bu topraklara yakışır bir hukuk anlayışının yerleşmesinde üstlendikleri kurucu rolün farkındadırlar.” (Mehmet Maden, “Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru Bakımından Adil Yargılanma Hakkı Çerçevesinde Delil Yasakları”, Anayasa Yargısı 32 (2015), ss. 207-234, ss. 209-210)

Doç. Dr. Mehmet Maden

1978 Kayseri doğumludur.

Adana Anadolu Lisesi, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi (lisans), Essex Üniversitesi Hukuk Fakültesi (T. C. Milli Eğitim Bakanlığı bursuyla yüksek lisans) ve Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (doktora) mezunudur. 29 Eylül 2021 tarihi itibarıyla doçent unvanı almaya hak kazanmıştır.

Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nde aday memur; Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Araştırma Görevlisi; İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Öğretim Üyesi ve İstanbul Medeniyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde Müdür Yardımcısı olarak çalıştı.

Cambridge Üniversitesi Kriminoloji Enstitüsü’nde (Birleşik Krallık) (TÜBİTAK bursuyla), Max Planck Yabancı ve Uluslararası Ceza Hukuku Enstitüsü’nde (Freiburg i. Br.) (Almanya) ve  Leiden Üniversitesi Leiden Hukuk Okulu’nda (Hollanda) (kısmen TÜBİTAK bursuyla) misafir araştırmacı olarak bulundu.

“Ceza Hukuku Genel Hükümler”, “Ceza Hukuku Özel Hükümler”, “Ceza Muhakemesi Hukuku”, “Ceza Hukukunda Temel Kavramlar”, “Ceza Hukuku Yaptırımları”, “Tıp Hukukunda İnsan Hakları Sorunları”, “Tıp Ceza Hukuku”, “Kamu Hukukunun Temel Kavramları”, “İnfaz ve Denetimli Serbestlik”, “Kamu Hukukunda Mukayeseli Kavram Tetkikleri” derslerine girdi.

2015’ten itibaren İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Öğretim Üyesidir.