– CEZALARIN İNFAZINDA- ISLÂHA DAİR

“Islâh, insana, insanın ruhuna, aklına, iradesine ve diğer özelliklerine hürmetle muamele etmekle gerçekleşir. Kişinin, cezanın özünde bulunan ezayı hissetmesi, insana hürmetsizlik anlamına gelmez. Islâh, kastettiğimiz anlamıyla, kişinin tedavi edilmesinden farklı bir kavramdır. Burada, olumsuzluk, failden ziyade, gerçekleştirdiği davranışa atfedilmektedir. Islâh sonucunda, davranışlara, hislerden ziyade aklın galip gelmesine çalışılır. Böylece, amaç, kişinin ıslâh olarak ceza yaptırımından kurtulmasının yanında, ıslâh olarak, gerçekleştirdiği davranışın kendi üzerindeki olumsuz etkilerinden de mümkün olduğunca kurtulmasının sağlanmasıdır. Bu kabul, ıslâh ile “yeniden topluma kazandırma” kavramlarının farkına da işaret eder. Zira ıslâh, cezasının infazı tamamlanan hükümlü, farazî olarak, bir toplum içerisine dönecek olmasa bile, geçerli olan bir kavramdır. Kişinin, toplumsal kurallara uyum göstermesi, değişik saiklerle gerçekleşebilir. Islâh olmuş kişinin, toplumsal kurallara riayeti, onun, “iyi”yi benimseyerek, içselleştirerek, kanıksayarak tercih etmesindendir. [dn: Böylece, belki de, rehabilitasyon ve resosyalizasyon kavramları etimolojik bakımdan, kişinin diğer insanlarla münasebetiyle daha fazla ilgiliyken; ıslâh kavramı, kişinin iç dünyasıyla daha fazla ilgilidir.] Anlatılanlar, cezalandırmaktaki genel amaç olan, iyiliğin hâkim kılınmasının bir veçhesiyle ilişkilidir. Zira, kişilerin, “iyi” olanı, üstelik benimseyerek tercih etmesi, iyiliğin hâkim olmasına hizmet edecektir.” (Mehmet Maden, Hapis Cezasına Seçenek Yaptırımlar, Adalet Yayınevi, Ankara 2012, ss. 64-65)

“Islâh da pek tabiî, insanın diğer insanlarla münasebetiyle alâkalıdır, ancak burada, kişinin iç dünyasındaki bir değişimin yansıması olarak diğer insanlarla münasebetinin de iyileşmesi söz konusudur. Üstelik, belirtilen değişimin yansıması sadece cemiyeti oluşturan diğer insanlarla münasebet bakımından değil bütün varlıklarla münasebet bakımından görülür.” (Mehmet Maden, “Cezaların ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’da Hükümlünün “İyileştirilmesi””, 15. Türk Ceza Hukuku Günleri 31 Mayıs – 1 Haziran 2020 Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Tebliğler, Çevrim içi: https://cdn.istanbul.edu.tr/FileHandler2.ashx?f=15.-tchg-teblig %CC%86ler-.pdf (Erişim: 21.8.2022), ss. 285-300, s. 289)

Doç. Dr. Mehmet Maden

1978 Kayseri doğumludur.

Adana Anadolu Lisesi, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi (lisans), Essex Üniversitesi Hukuk Fakültesi (T. C. Milli Eğitim Bakanlığı bursuyla yüksek lisans) ve Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (doktora) mezunudur. 29 Eylül 2021 tarihi itibarıyla doçent unvanı almaya hak kazanmıştır.

Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nde aday memur; Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Araştırma Görevlisi; İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Öğretim Üyesi ve İstanbul Medeniyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde Müdür Yardımcısı olarak çalıştı.

Cambridge Üniversitesi Kriminoloji Enstitüsü’nde (Birleşik Krallık) (TÜBİTAK bursuyla), Max Planck Yabancı ve Uluslararası Ceza Hukuku Enstitüsü’nde (Freiburg i. Br.) (Almanya) ve  Leiden Üniversitesi Leiden Hukuk Okulu’nda (Hollanda) (kısmen TÜBİTAK bursuyla) misafir araştırmacı olarak bulundu.

“Ceza Hukuku Genel Hükümler”, “Ceza Hukuku Özel Hükümler”, “Ceza Muhakemesi Hukuku”, “Ceza Hukukunda Temel Kavramlar”, “Ceza Hukuku Yaptırımları”, “Tıp Hukukunda İnsan Hakları Sorunları”, “Tıp Ceza Hukuku”, “Kamu Hukukunun Temel Kavramları”, “İnfaz ve Denetimli Serbestlik”, “Kamu Hukukunda Mukayeseli Kavram Tetkikleri” derslerine girdi.

2015’ten itibaren İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Öğretim Üyesidir.